Martino, préparé en de andere Belgische broodjesklassiekers
Elke Belgische broodjeszaak heeft ongeveer dezelfde tien namen op de kaart staan. Ze zijn nergens vastgelegd, iedereen kent ze, en niemand legt ze uit. Hier staan ze wel uitgelegd.
Martino
Rauw gehakt (préparé) met tabasco, worcestersaus, ansjovis, augurk en ui. Pikant, hartig, en de reden dat er een glas water bij hoort. De ansjovis proef je zelden apart: hij doet het werk op de achtergrond.
Bestaat ook als martino compleet — dan gaat er nog sla en tomaat bij — en in een mildere versie zonder tabasco. Vraag het als je het scherp of net niet scherp wil.
Préparé
Rauw gehakt met mayonaise, meer niet. De basis waar de martino op verder bouwt. Sommige zaken werken met “filet américain” als naam voor hetzelfde; er zit dan meestal wat meer kruiding in.
Rauw vlees blijft rauw vlees: eet een préparé of martino op de dag zelf, en laat hem niet uren in een warme auto liggen.
Kip curry en kip currysalade
Twee verschillende dingen, en de menukaart maakt het zelden duidelijk:
- Kip curry is stukken kip in currysaus, meestal warm of lauw.
- Kip currysalade is fijngesneden kip door een koude currymayonaise, als salade.
Wie warm verwacht en koud krijgt, is niet bediend zoals hij dacht. Eén vraag lost het op.
Wat je verder overal ziet staan
| Naam | Wat het is |
|---|---|
| Smos | Sla, tomaat, komkommer, meestal ei, bovenop je gekozen beleg — zie wat is een smos |
| Krab / surimi | Surimisalade met mayonaise, zelden echte krab |
| Tonijn | Tonijnsalade, vaak met ui en maïs |
| Brie met honing | Brie, honing, meestal walnoot en sla |
| Gerookte zalm | Zalm met roomkaas of ei, citroen erbij |
| Gehaktbal in tomatensaus | Warm, in een halve pistolet of baguette |
| Kebab / durum | Vlees van de spit, in brood of in een wrap |
Waarom de namen per zaak verschillen
Er is geen instantie die “martino” definieert. Wat je krijgt, is wat de zaak er al twintig jaar op doet. Twee zaken in dezelfde straat kunnen een andere martino maken en allebei gelijk hebben. Dat is geen slordigheid — het is precies waarom een broodjeszaak een broodjeszaak is en geen keten.
Zoek een zaak in je gemeente en kijk of iemand er de menukaart bij zette: daar staat wat zíj eronder verstaan.